Sinerjizm Nedir?
Sinerjizm, kulağa felsefi ve derin bir kavram gibi geliyor, değil mi? Aslında temelde oldukça basit: Bireylerin veya grupların işbirliği yaparak daha güçlü ve etkili bir sonuç elde etmelerini ifade eden bir düşünce sistemi. Ama tabii, bu kadar basit olmakla birlikte, uygulamada işler o kadar da pürüzsüz gitmiyor. “Birlikten kuvvet doğar” mottosunun biraz daha sofistike hâli gibi düşünebiliriz. Gelin, sinerjizmle ilgili güçlü ve zayıf yönlere birlikte bakalım, belki de bazı şeyleri sorgulama fırsatımız olur.
Sinerjizm: Güçlü Yanlar
İlk başta bir adım geri atıp, sinerjizmin aslında ne kadar mantıklı ve çekici bir fikir olduğunu kabul edelim. İnsanlar, kolektif akıl ve işbirliği ile daha güçlü sonuçlar üretebileceğine gerçekten inanıyorlar. Birlikte çalışmanın potansiyeli, farklı yeteneklerin ve fikirlerin birleşmesiyle muazzam bir güç yaratabilir. Bu da sinerjizmin temeli.
İzmir’de bir kafe açmaya çalışan bir arkadaşım vardı, bana “Sinerjizm bir iş planı gibi mi, bilmiyorum ama aynı fikirdeki birkaç kişiyle bir şeyler yaratabilir miyiz?” diye sormuştu. Tabii ki “Bunu sinerjizmle yap!” diye yanıtladım. Gerçekten de, doğru insanlarla doğru şekilde çalışıldığında ortaya çıkabilecek şey, tek başına yapılacaklardan çok daha etkileyici ve etkili olabilir. Mesela, bir müzik grubundaki her bir müzisyenin yetenekleri birleştiğinde, ortaya çıkan şarkı, sadece bir kişinin çaldığına göre çok daha derin ve etkileyici olur. Bu noktada sinerjizm gerçekten işe yarar.
Bir diğer güçlü yan, sinerjizmin yenilikçi ve yaratıcı süreçleri desteklemesidir. Farklı disiplinlerden gelen insanlar bir araya geldiğinde, her biri kendi perspektifinden bakarak problemlere çözüm bulmaya çalışır. Bu sayede sıradan çözümlerden ziyade, daha yaratıcı ve alışılmadık yaklaşımlar ortaya çıkabilir. Teknolojiye dair projelerde de bu tarz bir sinerji çok yaygındır. Yani bir ekip, sadece iyi bir yazılımcı değil, aynı zamanda tasarımcı, pazarlamacı ve belki bir müşteri temsilcisinin bir araya gelmesiyle gerçek anlamda etkili ve yenilikçi çözümler üretebilir.
Sinerjizm: Zayıf Yanlar
Ama tabii her şeyin olduğu gibi sinerjizmin de kara tarafı var. Şimdi, gelin biraz daha gerçekçi olalım. Evet, sinerjizm doğru koşullar altında müthiş işler çıkarabilir, ama her zaman öyle mi? Değil. Çünkü insanlar ve fikirler her zaman uyum içinde çalışmaz. Hani “çok kafalı canavar” diye bir şey vardır ya, işte sinerji bu şekilde çok kafalı bir canavara dönüşebilir.
Düşünsenize, aynı projede yer alan farklı insanların fikirleri sürekli çelişiyor. Birinin önerisi diğerinin fikirleriyle örtüşmüyor ve işler karmaşıklaşıyor. İzmir’deki sokaklarda sıkça karşılaştığım o gruplardan biri gibi, her kafadan bir ses çıkmaya başlayınca, işin içinde bir kaos oluşuyor. Sonuçta, tüm bu gürültüden ortaya çıkan “sinerji” değil, tam tersine, işlerin yavaşlaması ve gereksiz tartışmalar oluyor. Yani bazen gerçekten, “daha az insan, daha iyi iş” diyebileceğiniz bir duruma geliyorsunuz.
Bir diğer zayıf yön ise, sinerjizmin bazen kimlik kaybına yol açabilmesidir. Çok farklı fikirler birleştirilirken, ortaya çıkan birleştirilmiş çözüm genellikle hiçbirinin tam anlamıyla temsilcisi olmaz. Herkes kendi görüşünü savunuyor ve en sonunda ortaya çıkan şey, bir noktada her şeyin bir karışımı, ancak hiçbir şeyin de tam olarak olması gereken şey değil. Yani burada sinerjizmin vaat ettiği “daha büyük bir bütün” çoğu zaman bir karmaşaya dönüşebilir.
Biraz mizahi bir örnek vermek gerekirse, İzmir’de bir gün arkadaşım bana “Sinerji yapalım!” dediğinde, bu fikir beni biraz korkuttu. Hani, herkesin “her şey olabiliriz” yaklaşımı ile bir araya gelince, bir süre sonra tek bir konu hakkında net bir şey konuşamıyoruz. Bütün fikirler birbirine karışıyor, her şey birbirine giriyor ve kimse ne yapacağını bilmiyor. Sonunda sadece “Evet, çok güçlü bir sinerji yarattık!” diyoruz, ama gerçekte hiçbir şey ortaya çıkmıyor.
Sinerjizm: Tartışılacak Sorular
Evet, sinerjizm kulağa çok çekici geliyor, ama ne kadar başarılı olabileceğini kim garanti edebilir? Şu soruları bir düşünün:
1. Sinerji gerçekten her zaman etkili mi? İnsanlar farklı fikirlerle bir araya geldiğinde, sonuç ne kadar verimli olabilir? Birbirini tamamlayıcı olmak, aslında çelişkili olmak demek değil mi?
2. Hangi koşullarda sinerji gerçekten işe yarar? Bir grup insanın bir araya gelip fikir birliği oluşturması ne kadar kolay? Zıt görüşlerin bir araya gelmesi sürekli çatışma yaratmaz mı?
3. Sinerji takımlarını yönetmek zor mu? Farklı disiplinlerden gelen insanların uyum içinde çalışması için yöneticinin rolü ne kadar önemli? Yoksa liderlik mi daha kritik?
Sonuç: Sinerjizm, Hem Güçlü Hem De Zayıf
Sinerjizm, doğru koşullar altında mükemmel sonuçlar doğurabilir. Ancak gerçek dünyada işler her zaman o kadar da pürüzsüz gitmez. İnsanlar, fikirler ve projeler bir araya geldiğinde, her zaman uyum içinde çalışmazlar. Kimi zaman “çok kafa” çok kafa karıştırır, işler karmaşaya dönüşebilir. Ama bir grup doğru şekilde bir araya geldiğinde ve birbirini desteklediğinde, o zaman sinerji gerçekten büyük bir güç yaratabilir. Özetle, sinerji bir potansiyel, ama her zaman mükemmel bir çözüm olmayabilir. O yüzden, sinerjinin gücüne inanırken, biraz da temkinli olmakta fayda var.